تاریخ تأسیس باشگاه کلاب آفریکن

باشگاه کلاب آفریکن (Club Africain) در 4 اکتبر 1920 در شهر تونس رسمیت پیدا کرد؛ اما داستان شکل گیری آن چند سال پیش تر و در دوره ای آغاز شده بود که تونس تحت الحمایه فرانسه قرار داشت و تاسیس یک باشگاه ورزشی تونسی بدون موافقت مقامات وقت امکان پذیر نبود.

ریشه های کلاب آفریکن به باشگاهی به نام استاد آفریکن (Stade Africain) بازمی گردد؛ مجموعه ای که در سال 1915 تشکیل شد و فعالیتش در 1918 پایان یافت. شماری از بازیکنان و چهره های آن باشگاه بعدها در شکل گیری کلاب آفریکن نقش داشتند و بخشی از نام، رنگ ها و هویت ورزشی مجموعه جدید نیز از همان تجربه پیشین به جا ماند. محمد سودانی (Mohamed Soudani) یکی از مهم ترین چهره های این دوره بود.

گروه موسس در سال 1919 آماده آغاز فعالیت بود، اما دریافت مجوز به سادگی پیش نرفت. یکی از نخستین نام های پیشنهادی برای باشگاه «Club Islamique Africain» بود؛ نامی که با مخالفت مقامات تحت الحمایه فرانسه روبه رو شد و روند ثبت رسمی باشگاه را به تاخیر انداخت.

اختلاف فقط بر سر نام نبود. در روایت های تاریخی مربوط به تاسیس باشگاه آمده است که برای صدور مجوز، شروطی مانند قرار گرفتن یک فرد فرانسوی در راس باشگاه، تغییر رنگ های قرمز و سفید و کنار گذاشتن هلال و ستاره از نماد باشگاه مطرح شد. این موارد برای بنیان گذاران تنها مسائل اداری نبودند؛ رنگ ها و نمادها به هویت تونسی مجموعه ارتباط داشتند و به همین دلیل بر سر آنها مقاومت شکل گرفت.

بنیان گذاران به ویژه بر این موضوع پافشاری کردند که ریاست باشگاه در اختیار یک تونسی باشد. سرانجام مجوز فعالیت در 4 اکتبر 1920 صادر شد و نخستین هیئت مدیره با ریاست بشیر بن مصطفی (Bechir Ben Mustapha) شکل گرفت. به این ترتیب، باشگاه توانست با مدیریتی تونسی فعالیت رسمی خود را آغاز کند.

نشست موسسان در کافه ای در محله باب جدید تونس برگزار شد؛ محله ای که بعدها نیز پیوند عمیقی با هویت کلاب آفریکن پیدا کرد. نخستین دفتر باشگاه نیز ساختمانی موسوم به «مخزن الصوف»، به معنای انبار پشم، در منطقه المرکاض بود. این مکان های ساده، نقطه شروع باشگاهی بودند که بعدها به یکی از بزرگ ترین نام های فوتبال تونس تبدیل شد.

محمد سودانی ریاست جلسه موسسان را برعهده داشت و در کنار او چهره هایی چون جمال الدین بوسنینا، بشیر بن مصطفی، محمود ملوش، حسن نویسری و عبدالحمید شاهد در شکل گیری ساختار اولیه باشگاه نقش داشتند. بسیاری از اعضای نخستین تیم نیز از همان حلقه بازیکنانی آمده بودند که پیش تر در فوتبال تونس فعالیت می کردند.

هویت بصری کلاب آفریکن نیز از همان سال های آغازین اهمیت زیادی داشت. قرمز و سفید به رنگ های اصلی باشگاه تبدیل شدند و هلال و ستاره، که مستقیما یادآور پرچم تونس بودند، جایگاهی مهم در نشان و لباس باشگاه پیدا کردند. در دوره ای که تونس هنوز استقلال سیاسی نداشت، این عناصر به هویت باشگاه معنایی فراتر از فوتبال می دادند.

کلاب آفریکن بعدها به یکی از مهم ترین باشگاه های تونس و شمال آفریقا تبدیل شد، اما داستان 4 اکتبر 1920 بیش از آنکه درباره جام ها و قهرمانی ها باشد، روایت گروهی از ورزشکاران تونسی است که برای ایجاد باشگاهی با مدیریت و هویت خودشان تلاش کردند و پس از ماه ها کشمکش اداری توانستند موجودیت آن را به رسمیت برسانند.

منابع این مطلب: وب سایت رسمی کلاب آفریکن، فدراسیون فوتبال تونس و آرشیوهای تاریخی باشگاه.