درباره این مناسبت
هشتم مهر در تقویم رسمی ایران به نام روز بزرگداشت مولوی ثبت شده است؛ روزی برای پاسداشت جلالالدین محمد بلخی، شاعر، عارف و اندیشمند بزرگ فارسیزبان که آثارش از مرزهای جغرافیایی و زبانی عبور کرده و به بخشی از میراث ماندگار ادبی و عرفانی جهان تبدیل شده است.
جلالالدین محمد در اوایل سده هفتم هجری در بلخ زاده شد. خانواده او در سالهای کودکیاش از خراسان مهاجرت کردند و پس از سفری طولانی سرانجام در قونیه ساکن شدند. مولانا در آغاز بیشتر به عنوان عالم دینی و مدرس شناخته میشد، اما دیدار او با شمس تبریزی مسیر زندگی فکری و ادبیاش را دگرگون کرد و یکی از مشهورترین پیوندهای تاریخ عرفان و ادبیات فارسی را پدید آورد.
«مثنوی معنوی» مهمترین اثر تعلیمی مولانا و یکی از آثار بنیادین ادبیات فارسی است. «دیوان شمس»، «فیه ما فیه»، «مجالس سبعه» و «مکتوبات» نیز بخشهای دیگری از میراث او را تشکیل میدهند. زبان اصلی آثار مولانا فارسی است، هرچند در نوشتههای او عبارتها و ابیاتی به زبانهای دیگر نیز دیده میشود.
تأثیر مولانا تنها به ادبیات فارسی محدود نماند. آثار او طی قرنها در مناطق مختلف جهان نسخهبرداری، شرح و ترجمه شد و اندیشههایش در حوزههایی چون عرفان، فلسفه، ادبیات و مطالعات دینی مورد توجه قرار گرفت. یونسکو نیز در سال دو هزار و هفت، به مناسبت هشتصدمین سال تولد مولانا، برنامهای بینالمللی با مشارکت ایران، افغانستان و ترکیه برگزار کرد.
اهمیت جهانی میراث مولانا در سال دو هزار و بیستوسه بار دیگر برجسته شد؛ زمانی که مجموعه آثار او با مشارکت ایران، ترکیه، افغانستان، تاجیکستان، آلمان، بلغارستان و ازبکستان در برنامه «حافظه جهانی» یونسکو ثبت شد. این مجموعه شامل مثنوی معنوی، دیوان شمس، فیه ما فیه، مجالس سبعه و مکتوبات است.
مولانا در قونیه درگذشت و آرامگاه او در همین شهر به یکی از مهمترین مراکز مرتبط با میراثش تبدیل شد. با گذشت چندین قرن، شعر و اندیشه او همچنان در زبان فارسی زنده است و روز بزرگداشت مولوی فرصتی برای بازخوانی میراث شاعری است که نامش در فرهنگ ایران و ادبیات جهان ماندگار شده است.
