تاریخچه و اهمیت سالروز شکست حصر آبادان در عملیات ثامن‌الائمه
عملیات ثامن‌الائمه یکی از عملیات‌های مهم ایران در جنگ ایران و عراق بود که با هدف پایان دادن به محاصره آبادان و عقب راندن نیروهای عراقی از شرق رود کارون انجام شد. این عملیات بامداد پنجم مهر سال هزار و سیصد و شصت آغاز شد و نیروهای ارتش جمهوری اسلامی ایران و سپاه پاسداران در آن مشارکت داشتند. منابع تاریخی مستقل نیز تأیید می‌کنند که این عملیات به پایان محاصره آبادان انجامید.
آبادان از ماه‌های نخست جنگ در موقعیتی بسیار دشوار قرار گرفته بود. نیروهای عراقی بخش‌هایی از شرق کارون و مسیرهای زمینی اطراف شهر را در اختیار گرفته بودند و تلاش می‌کردند ارتباط زمینی آبادان با دیگر مناطق ایران را محدود کنند. با این حال، خود شهر به طور کامل تصرف نشد و مدافعان ایرانی همچنان در آبادان حضور داشتند. این وضعیت نزدیک به یک سال ادامه یافت تا اینکه عملیات گسترده برای بازپس‌گیری مواضع شرق کارون اجرا شد.
در طراحی و اجرای عملیات، لشکر هفتاد و هفتم خراسان از نیروی زمینی ارتش نقش محوری داشت و یگان‌هایی از سپاه پاسداران و دیگر نیروهای نظامی نیز در محورهای مختلف مشارکت کردند. عملیات در محدوده دارخوین، فیاضیه و جاده آبادان ـ ماهشهر پیش رفت و نیروهای ایرانی توانستند مواضع ارتش عراق در شرق کارون را عقب برانند، راه‌های زمینی مهم منطقه را دوباره در اختیار بگیرند و فشار نظامی بر آبادان را برطرف کنند. منابع ایرانی آزادسازی حدود صد و پنجاه کیلومتر مربع از مناطق اشغال‌شده را از نتایج این عملیات ذکر کرده‌اند.
اهمیت عملیات ثامن‌الائمه تنها به وضعیت آبادان محدود نبود. در روایت‌های تاریخی جنگ، این عملیات یکی از نخستین ضدحمله‌های بزرگ و موفق ایران پس از دوره‌ای از رکود در جبهه‌ها محسوب می‌شود و آغاز مرحله‌ای از عملیات‌های تهاجمی ایران برای بازپس‌گیری مناطق اشغال‌شده را رقم زد. دانشنامه ایرانیکا نیز عملیات سپتامبر سال هزار و نهصد و هشتاد و یک را نقطه پایان محاصره آبادان و آغاز مجموعه‌ای از عملیات‌های موفق ایران در آن مقطع جنگ توصیف می‌کند.
عنوان «شکست حصر آبادان در عملیات ثامن‌الائمه» در تقویم رسمی ایران در پنجم مهر ثبت شده است. این مناسبت یادآور رویدادی نظامی و تاریخی در جریان جنگ ایران و عراق است که نتیجه اصلی آن عقب‌نشینی نیروهای عراقی از مواضع شرق کارون و پایان محاصره زمینی آبادان بود.
