تاریخچه و اهمیت روز بینالمللی امحای کامل سلاحهای هستهای
بیستوششم سپتامبر از سوی سازمان ملل متحد به عنوان روز بینالمللی امحای کامل سلاحهای هستهای نامگذاری شده است. هدف از این مناسبت، جلب توجه افکار عمومی و دولتها به موضوع خلع سلاح هستهای، پیامدهای استفاده از سلاحهای هستهای و تلاشهای بینالمللی برای کاهش و در نهایت حذف این نوع تسلیحات است. سازمان ملل خلع سلاح هستهای را یکی از اولویتهای اصلی خود در حوزه خلع سلاح معرفی کرده است.
موضوع کنترل و حذف سلاحهای هستهای از نخستین سالهای شکلگیری سازمان ملل در دستور کار این نهاد قرار داشت. نخستین قطعنامه مجمع عمومی سازمان ملل در سالهای ابتدایی فعالیت این سازمان نیز به ایجاد سازوکاری برای بررسی کنترل انرژی اتمی و حذف سلاحهای اتمی و دیگر سلاحهای کشتارجمعی اختصاص داشت.
مجمع عمومی سازمان ملل این روز را با هدف افزایش آگاهی عمومی و تقویت گفتوگوهای بینالمللی درباره خلع سلاح هستهای تعیین کرد. در این مناسبت، نشستها و برنامههای مختلفی در سطح بینالمللی برگزار میشود و کشورها دیدگاهها و سیاستهای خود را درباره بازدارندگی هستهای، عدم اشاعه و خلع سلاح مطرح میکنند؛ حوزهای که همچنان میان دولتها محل اختلاف و مذاکره است.
روز بینالمللی امحای کامل سلاحهای هستهای همچنین فرصتی برای مرور پیامدهای انسانی، امنیتی و اقتصادی تسلیحات هستهای و بررسی روندهای دیپلماتیک مرتبط با کنترل تسلیحات و عدم اشاعه به شمار میرود. سازمان ملل هر سال در این روز بر ادامه گفتوگوهای چندجانبه و تلاش برای کاهش خطر استفاده از سلاحهای هستهای تأکید میکند.