خلاصه والیبال ایتالیا ۰ - آمریکا ۳ | تحقیر قهرمان جهان در یک چهارم نهایی لیگ ملتها 
خلاصه والیبال ایتالیا ۰ - آمریکا ۳ | تحقیر قهرمان جهان در یک چهارم نهایی لیگ ملتها 
واکنش تند تاجرنیا به ادعای امضای سند قهرمان نشدن استقلال 
خلاصه بازی لیورپول ۱ - رکسهام ۰ | دیدار دوستانه 
ویدئویی خبرساز از عادل فردوسیپور در مراسم اکبر عبدی؛ دستبوسی وزیر ارشاد! من امید آهنگرم و در قسمت دوم مجموعه قوانین بازی فوتبال، سراغ وسیلهای میرویم که بدون آن مسابقهای وجود ندارد: توپ. در این آموزش بررسی میکنیم توپ قانونی فوتبال باید چه اندازه، وزن و فشاری داشته باشد، چه زمانی معیوب شناخته میشود و اگر وسط بازی یا هنگام زدن پنالتی خراب شود، داور مسابقه را چگونه ادامه میدهد.
به گزارش صبح فوتبالی :
این مطلب براساس قوانین بازی فوتبال فصل ۲۰۲۶/۲۷ تنظیم شده است.
قانون دو، ویژگیهای توپ مورد استفاده در مسابقه و نحوه برخورد داور با توپ معیوب یا توپهای اضافی را مشخص میکند.
این قانون سه بخش اصلی دارد:
قانون دو کوتاه است، اما تصمیم اشتباه درباره آن میتواند نتیجه یک صحنه را تغییر دهد. برای مثال، اگر توپ هنگام جریان عادی مسابقه بترکد، بازی با دراپبال شروع میشود؛ اما اگر همین اتفاق هنگام اجرای ضربه کرنر یا پنالتی رخ دهد، ممکن است همان شروع مجدد تکرار شود.
براساس قانون دو IFAB، تمام توپهای مورد استفاده در مسابقه باید این شرایط را داشته باشند:
این اعداد محدوده قانونی هستند. توپ مسابقه لازم نیست دقیقاً ۴۳۰ گرم یا دقیقاً ۶۹ سانتیمتر باشد، اما باید داخل محدوده تعیینشده قرار بگیرد.
در فروشگاهها و تمرینهای فوتبال معمولاً توپ استاندارد بزرگسالان را با عنوان سایز ۵ میشناسیم. بااینحال، متن رسمی قانون دو از عبارت «سایز ۵» استفاده نمیکند.
IFAB بهجای نام تجاری یا دستهبندی بازار، معیارهای قابلاندازهگیری را مشخص کرده است:
بنابراین صرف اینکه روی یک توپ عبارت Size 5 نوشته شده باشد، بهتنهایی ثابت نمیکند که آن توپ برای مسابقه رسمی استاندارد است. توپ باید شرایط عددی قانون و، در رقابتهای مربوط، الزامات برنامه کیفیت فیفا را هم داشته باشد.
قانون میگوید توپ باید کروی باشد، اما در متن قانون دو درصد یا عدد جداگانهای برای میزان گردبودن آن ذکر نشده است.
در برنامه کیفیت توپهای فوتبال فیفا، گردبودن توپ یکی از مواردی است که در آزمایشهای فنی بررسی میشود. توپهایی که پنلها، دوخت یا ساخت نامتوازن دارند، ممکن است هنگام شوت، ارسال یا برخورد با زمین مسیر پایداری نداشته باشند.
برنامه کیفیت فیفا توپها را از نظر هفت شاخص اصلی آزمایش میکند:
توپ فقط پس از عبور از آزمونهای مربوط میتواند یکی از نشانهای کیفیت فیفا را دریافت کند.
وزن توپ در شروع مسابقه باید بین ۴۱۰ تا ۴۵۰ گرم باشد.
عبارت «در شروع مسابقه» در متن قانون اهمیت دارد. وزن توپ ممکن است در جریان بازی، مخصوصاً در هوای بارانی یا روی زمین خیس، تغییر کند. به همین دلیل جذب آب نیز در آزمایشهای برنامه کیفیت فیفا بررسی میشود.
این موضوع به آن معنا نیست که هر افزایش جزئی وزن در طول مسابقه باعث توقف بازی میشود. داور زمانی دخالت میکند که توپ معیوب شده باشد یا دیگر برای ادامه مسابقه مناسب نباشد.
قانون عدد جداگانهای برای وزن توپ در دقیقه ۶۰ یا ۹۰ تعیین نکرده است. معیار عددی ۴۱۰ تا ۴۵۰ گرم به شروع مسابقه مربوط میشود.
فشار استاندارد توپ فوتبال چقدر است؟
فشار قانونی توپ در سطح دریا باید بین ۰٫۶ تا ۱٫۱ اتمسفر باشد.
این محدوده در واحد PSI حدود ۸٫۵ تا ۱۵٫۶ است.
توپ کمباد معمولاً سنگینتر و کندتر احساس میشود و شکل آن در برخورد با پا یا زمین بیشتر تغییر میکند. توپ بیش از حد پرباد نیز میتواند سفت باشد و رفتار متفاوتی در کنترل، ضربه سر و شوت داشته باشد.
اما داور فشار توپ را براساس احساس شخصی یک بازیکن تعیین نمیکند. توپ مسابقه باید پیش از شروع بررسی شود و هرگونه تعویض آن نیز فقط با اجازه داور انجام میشود.
اگر بازیکن یا دروازهبان از فشار توپ ناراضی باشد، میتواند موضوع را به داور اطلاع دهد؛ تصمیم نهایی درباره ادامه استفاده یا تعویض توپ با داور است.
توپهای مورد استفاده در رقابتهای رسمی زیر نظر فیفا یا کنفدراسیونها، علاوه بر شرایط پایه قانون دو، باید یکی از نشانهای برنامه کیفیت توپهای فوتبال فیفا را داشته باشند.
نشانهای مورد استفاده در این برنامه عبارتاند از:
هر نشان بیان میکند که توپ در آزمایشهای رسمی شرکت کرده و الزامات فنی همان سطح را پشت سر گذاشته است. استاندارد FIFA Quality Pro سختگیرانهترین سطح این برنامه محسوب میشود.
فدراسیونهای ملی نیز میتوانند در مقررات مسابقات داخلی خود، استفاده از توپ دارای یکی از این نشانها را الزامی کنند.
پس وجود نشان فیفا روی توپ فقط یک طراحی تبلیغاتی نیست. توپ معتبر باید نشان مجاز و مشخصات قابلپیگیری داشته باشد.
در رقابتهای رسمی زیر نظر فیفا، کنفدراسیونها یا فدراسیونهای ملی، تبلیغات تجاری آزادانه روی توپ مجاز نیست.
قانون اجازه درج این موارد را میدهد:
مقررات هر رقابت میتواند تعداد و اندازه این نشانهها را نیز محدود کند.
بنابراین یک تیم نمیتواند بدون هماهنگی برگزارکننده، تبلیغ حامی مالی دلخواه خود را روی توپ رسمی مسابقه اضافه کند.
IFAB تعریف عددی جداگانهای برای تمام شکلهای خرابی توپ ارائه نکرده است. در عمل، توپ زمانی معیوب محسوب میشود که دیگر شرایط لازم برای ادامه طبیعی مسابقه را نداشته باشد.
برای مثال:
روکش یا پنل توپ به شکلی آسیب ببیند که ادامه بازی مناسب یا ایمن نباشد.
تصمیم درباره معیوببودن توپ با داور است. بازیکن حق ندارد خودش توپ را از مسابقه خارج و توپ دیگری وارد زمین کند.
متن قانون بهصراحت میگوید توپ در جریان مسابقه بدون اجازه داور قابل تعویض نیست.
اگر توپ هنگام جریان عادی مسابقه معیوب شود، داور باید:
محل و تیم دریافتکننده دراپبال براساس قانون هشت تعیین میشود.
اگر هنگام توقف، توپ داخل محوطه جریمه باشد، دراپبال برای دروازهبان تیم مدافع در همان محوطه انجام میشود.
اگر توپ خارج از محوطه جریمه باشد، داور آن را برای یک بازیکن از تیمی رها میکند که در صورت ادامه بازی، مالکیت را حفظ میکرد یا به دست میآورد. اگر داور نتواند این موضوع را تشخیص دهد، توپ برای تیمی رها میشود که آخرینبار آن را لمس کرده بود. سایر بازیکنان باید تا زمان برخورد توپ با زمین حداقل چهار متر فاصله داشته باشند.
یک هافبک در میانه زمین توپ را به همتیمی خود پاس میدهد. توپ پیش از رسیدن به بازیکن دوم میترکد.
داور بازی را متوقف میکند، توپ را عوض میکند و اگر تشخیص دهد تیم پاسدهنده مالکیت را حفظ میکرد، دراپبال را برای یکی از بازیکنان همان تیم و از محل توپ هنگام توقف انجام میدهد. این نمونه بهطور مشخص در پرسشهای رسمی IFAB آمده است.
اگر توپ هنگام یکی از شروعهای مجدد زیر معیوب شود، همان شروع مجدد تکرار میشود:
در این حالت مسابقه با دراپبال ادامه پیدا نمیکند؛ توپ تعویض و همان ضربه یا پرتاب دوباره اجرا میشود.
بازیکن ضربه کرنر را میزند، اما توپ در همان اجرای کرنر میترکد یا به شکل واضح معیوب میشود.
داور توپ را تعویض میکند و ضربه کرنر دوباره زده میشود. بازی با دراپبال آغاز نخواهد شد.
همین اصل برای ضربه آزاد، ضربه دروازه، شروع بازی و پرتاب اوت نیز اعمال میشود.
برای ضربه پنالتی یک وضعیت مشخص در قانون نوشته شده است.
اگر توپ هنگام ضربه پنالتی یا ضربات پنالتی تعیینکننده برنده، در حالی که رو به جلو حرکت میکند و پیش از برخورد با بازیکن، تیر افقی یا تیرهای عمودی دروازه معیوب شود، ضربه باید تکرار شود.
این شرط زمانی مهم میشود که توپ پس از ضربه با دروازهبان یا تیر برخورد کرده باشد. قاعده ویژه تکرار خودکار، فقط تا پیش از نخستین برخورد با بازیکن یا چارچوب دروازه اعمال میشود.
اگر توپ پس از آن برخورد معیوب شود، داور باید شرایط صحنه را براساس قوانین مربوط به توپ معیوب و وضعیت بازی بررسی کند.
بازیکن پنالتی را میزند. توپ به سمت دروازه حرکت میکند، اما پیش از رسیدن به دروازهبان یا تیر دروازه میترکد.
تصمیم صحیح داور، تعویض توپ و تکرار ضربه پنالتی است.
نتیجه حرکت توپ معیوب، چه به سمت دروازه برود و چه از مسیر خارج شود، نباید مبنای نتیجه پنالتی قرار بگیرد.
فرض کنید مهاجم شوت میزند، توپ از دروازهبان عبور میکند، اما داخل محوطه دروازه میترکد و پیش از عبور کامل از خط متوقف میشود.
داور گل اعلام نمیکند. بازی متوقف، توپ تعویض و مسابقه با دراپبال برای دروازهبان تیم مدافع در محوطه جریمه شروع میشود.
IFAB همین موقعیت را در بخش پرسشهای رسمی قانون دو توضیح داده است.
این مثال نشان میدهد احتمال گلشدن توپ کافی نیست. برای ثبت گل، توپ باید به شکل قانونی و بهطور کامل از خط دروازه عبور کند.
خیر. هیچ تیم، بازیکن، مربی یا توپجمعکنی اختیار مستقل برای تغییر توپ مسابقه ندارد.
توپ فقط با اجازه داور تعویض میشود. اگر بازیکنی توپ دیگری درخواست کند، داور ابتدا باید تشخیص دهد که توپ فعلی معیوب یا نامناسب است.
احساس نامطلوب بازیکن، رنگ توپ یا ترجیح یک دروازهبان بهتنهایی باعث ایجاد حق تعویض نمیشود.
برگزارکننده میتواند چند توپ همسان برای مسابقه آماده کند، اما ورود هر توپ جایگزین به بازی تحت کنترل داور باقی میماند.
برای جلوگیری از اتلاف وقت، توپهای اضافی میتوانند اطراف زمین قرار بگیرند.
این توپها باید تمام الزامات قانون دو را رعایت کنند و استفاده از آنها زیر نظر داور باشد.
پس توپ اضافی نباید از نظر اندازه، فشار یا کیفیت با توپ اصلی تفاوت محسوسی داشته باشد. برگزارکننده مسابقه معمولاً توپهای یک مدل و یک مشخصات را آماده میکند تا تعویض توپ روی کیفیت بازی اثر نگذارد.
توپجمعکنها نیز نباید هر زمان که خواستند توپ تازهای وارد زمین کنند. سرعت بازگرداندن توپ باید منصفانه باشد و برای کمک به یک تیم یا اتلاف وقت استفاده نشود.
اگر یک توپ اضافی وارد زمین شود، داور فقط زمانی بازی را متوقف میکند که آن توپ در مسابقه دخالت داشته باشد.
اگر توپ اضافی دور از جریان بازی باشد و اثری روی بازیکنان یا توپ اصلی نگذارد، داور میتواند اجازه ادامه بازی بدهد و در نخستین فرصت آن را از زمین خارج کند.
اگر توپ اضافی در جریان بازی دخالت کند، داور مسابقه را متوقف میکند و شروع مجدد معمولاً با دراپبال انجام میشود؛ مگر اینکه شرایط خاص دیگری در قانون وجود داشته باشد. این اختیار در قانون پنج و وظایف داور توضیح داده شده است.
IFAB به فدراسیونهای ملی، کنفدراسیونها و فیفا اجازه داده است در برخی ردهها، مشخصات توپ را تغییر دهند.
در این دستهها امکان اصلاح اندازه، وزن و جنس توپ وجود دارد:
مقدار دقیق این تغییرات در خود قانون دو تعیین نشده و باید در مقررات فدراسیون یا مسابقات مربوط نوشته شود.
برای مثال، استفاده از توپ کوچکتر یا سبکتر در یک رده نونهالان میتواند مجاز باشد، اما مربی یا برگزارکننده محلی نمیتواند بدون استناد به مقررات رسمی، اندازه دلخواهی انتخاب کند.
برای فوتبال بزرگسالان زنان نیز در قانون دو، استاندارد جداگانه و خودکاری تعریف نشده است. مسابقات رسمی بزرگسالان زنان از همان الزامات قانون دو پیروی میکنند، مگر اینکه مقررات مجاز و رسمی مسابقه وضعیت دیگری را تعیین کرده باشد.
در سند رسمی تغییرات فصل ۲۰۲۶/۲۷، تغییر مستقیمی در متن قانون دو اعلام نشده است. مشخصات توپ، شرایط تعویض توپ معیوب و کنترل توپهای اضافی بدون تغییر ماهوی باقی ماندهاند.
بااینحال، قانون هشت درباره نحوه اجرای دراپبال در فصل ۲۰۲۶/۲۷ شفافتر شده است. این تغییر برای قانون دو هم اهمیت دارد، زیرا وقتی توپ در جریان بازی معیوب میشود، شروع مجدد با دراپبال انجام خواهد شد.
براساس متن جدید، اگر توپ خارج از محوطه جریمه باشد، داور باید آن را برای تیمی رها کند که در صورت ادامه بازی، مالکیت را حفظ میکرد یا به دست میآورد. این موضوع شامل تیمی هم میشود که اگر توپ از زمین خارج میشد، صاحب شروع مجدد بود. اگر تشخیص این مسئله ممکن نباشد، ملاک آخرین لمس توپ است.
قوانین فصل ۲۰۲۶/۲۷ از اول ژوئیه ۲۰۲۶ لازمالاجرا شدهاند. رقابتهایی که پیش از این تاریخ آغاز شده بودند، میتوانستند تغییرات را زودتر اجرا کنند یا اجرای آنها را تا شروع دوره بعدی مسابقات به تعویق بیندازند.
«هر توپ سایز ۵ برای مسابقه رسمی مناسب است.»
خیر. قانون مشخصات عددی و فنی تعیین کرده و در بعضی مسابقات وجود نشان کیفیت فیفا نیز الزامی است.
«وزن توپ باید در تمام ۹۰ دقیقه دقیقاً بین ۴۱۰ تا ۴۵۰ گرم بماند.»
متن قانون این محدوده را برای شروع مسابقه تعیین کرده است. اگر توپ در ادامه معیوب شود، داور درباره تعویض آن تصمیم میگیرد.
«اگر توپ وسط بازی بترکد، همان شروع قبلی تکرار میشود.»
همیشه نه. در جریان عادی بازی، شروع مجدد با دراپبال است. تکرار شروع مجدد مربوط به زمانی است که توپ هنگام ضربه آغاز، ضربه دروازه، کرنر، ضربه آزاد، پنالتی یا پرتاب اوت معیوب شود.
«بازیکنان میتوانند با توافق خودشان توپ را عوض کنند.»
خیر. تعویض توپ بدون اجازه داور مجاز نیست.
«اگر توپ هنگام پنالتی بترکد، ضربه سوخته است.»
اگر توپ در حرکت رو به جلو و پیش از برخورد با بازیکن یا چارچوب دروازه معیوب شود، پنالتی تکرار میشود.
«تمام توپهای دارای لوگوی فیفا استاندارد هستند.»
صرف وجود یک نوشته یا لوگو کافی نیست. نشان کیفیت باید معتبر و مربوط به برنامه رسمی کیفیت توپهای فوتبال فیفا باشد.
«ورود توپ دوم همیشه باعث توقف مسابقه میشود.»
خیر. داور زمانی بازی را متوقف میکند که توپ اضافی در جریان مسابقه دخالت داشته باشد.
قانون دو به ما یادآوری میکند که توپ فقط یک وسیله انتخابی برای مسابقه نیست. اندازه، وزن، فشار و کیفیت آن بخشی از شرایط برابر بازی هستند و هیچ تیمی نمیتواند خارج از کنترل داور، این شرایط را به سود خود تغییر دهد.
قسمت بعدی مجموعه به قانون شماره سه؛ بازیکنان اختصاص دارد. در آن مطلب تعداد قانونی بازیکنان، حداقل نفرات لازم برای ادامه مسابقه، تعداد تعویضها، روش صحیح تعویض و شرایط حضور افراد اضافی در زمین را بررسی میکنیم.
فصل مورد استناد: قوانین بازی فوتبال ۲۰۲۶/۲۷ – قانون دو
آخرین بازبینی: ۸ مرداد ۱۴۰۵، برابر با ۳۰ ژوئیه ۲۰۲۶
