کد خبر:۲۲۴۰۶ | تاریخ انتشار: ۲۳:۰۷ - ۱۰ مرداد ۱۴۰۵

قانون چهار فوتبال چیست؟ لباس، ساق‌بند، زیورآلات و تجهیزات بازیکنان

قانون چهار فوتبال درباره ظاهر لباس نیست؛ هدف اصلی آن ایمنی بازیکنان و قابل‌تشخیص‌بودن دو تیم است. این قانون مشخص می‌کند چه وسایلی اجباری‌اند، ساق‌بند چه شرایطی دارد، بازیکن با کفش یا ساق‌بند ازدست‌رفته تا چه زمانی می‌تواند بازی کند و داور با زیورآلات، ساعت هوشمند یا تجهیزات خطرناک چه برخوردی دارد.

داور فوتبال در کنار بازیکن هنگام اجرای قانون تجهیزات بازیکنان

به گزارش صبح فوتبالی :

این مطلب براساس قوانین بازی فوتبال فصل ۲۰۲۶/۲۷ تنظیم شده است.

قانون چهار فوتبال چه می‌گوید؟

اصل قانون کوتاه و روشن است: بازیکن نباید از وسیله‌ای استفاده کند یا چیزی بپوشد که خطرناک باشد.

این حکم فقط پیراهن، شورت و کفش را شامل نمی‌شود. زیورآلات، پوشش سر، ماسک محافظ، تجهیزات الکترونیکی، لباس‌های زیر، چسب روی جوراب، بازوبند کاپیتانی و حتی نوشته‌های روی لباس نیز زیرمجموعه قانون چهار قرار می‌گیرند.

بازیکنان پیش از شروع مسابقه بررسی می‌شوند و بازیکنان ذخیره نیز باید قبل از ورود به زمین کنترل شوند. تشخیص نهایی خطرناک‌بودن یک وسیله با داور است؛ نه با بازیکن، مربی یا پزشک تیم.

پنج وسیله‌ای که هر بازیکن باید داشته باشد

تجهیزات اجباری بازیکن از پنج بخش جدا تشکیل می‌شود:

  • پیراهن آستین‌دار
  • شورت
  • جوراب
  • ساق‌بند
  • کفش

 

بازیکن فوتبال با پیراهن، شورت، جوراب و کفش در زمین مسابقه

قانون مدل خاصی از کفش یا نوع مشخصی از استوک را تعیین نمی‌کند، اما هر بخش از تجهیزات باید ایمن باشد. اگر داور تشخیص دهد کفش، استوک یا قطعه‌ای از آن برای خود بازیکن یا دیگران خطر ایجاد می‌کند، اجازه استفاده از آن را نمی‌دهد. معیار اصلی، ایمنی است.

کاپیتان تیم نیز باید بازوبندی را ببندد که برگزارکننده مسابقات صادر یا تأیید کرده است. اگر بازوبند رسمی در اختیار تیم نباشد، می‌توان از بازوبند تک‌رنگی استفاده کرد که واژه «کاپیتان»، حرف «C» یا معادل آن به‌صورت تک‌رنگ روی آن درج شده باشد.

آیا بازی با پیراهن بدون آستین مجاز است؟

خیر. متن قانون، پیراهن آستین‌دار را جزو تجهیزات اجباری قرار داده است. اندازه و شکل آستین ممکن است میان لباس تیم‌ها متفاوت باشد، اما پیراهن مسابقه نمی‌تواند کاملاً بدون آستین باشد.

پوشیدن کفش فوتبال اجباری است؟

بله. «کفش» یکی از پنج جزء اجباری تجهیزات است. بااین‌حال، اگر کفش بازیکن به‌صورت اتفاقی از پای او خارج شود، قانون اجازه می‌دهد بازی برای مدتی کوتاه ادامه پیدا کند.

بازیکن باید کفش را در سریع‌ترین زمان ممکن و حداکثر در نخستین خروج بعدی توپ از بازی دوباره بپوشد. اگر پیش از آن توپ را لمس کند یا گل بزند، گل معتبر است. همین حکم درباره ساق‌بندی که به‌طور اتفاقی خارج شده نیز اجرا می‌شود.

برای مثال، مهاجم هنگام شوت‌زدن یکی از کفش‌هایش را از دست می‌دهد، توپ به تیر دروازه برخورد می‌کند و دوباره مقابل او قرار می‌گیرد. مهاجم با پای دیگر گل می‌زند. صرف نداشتن یک لنگه کفش باعث مردودشدن گل نمی‌شود؛ او باید در نخستین توقف بعدی کفش خود را بپوشد.

ساق‌بند فوتبال باید چه اندازه‌ای باشد؟

ساق‌بند بازیکن فوتبال

ساق‌بند باید از ماده‌ای مناسب ساخته شده باشد، اندازه آن برای ایجاد محافظت معقول کافی باشد و کاملاً زیر جوراب قرار بگیرد.

IFAB اندازه مشخصی برحسب سانتی‌متر اعلام نکرده است. مسئولیت انتخاب اندازه و مناسب‌بودن ساق‌بند نیز برعهده خود بازیکن قرار دارد.

این عبارت به معنی مجازبودن هر قطعه کوچک و تزئینی نیست. ساق‌بند همچنان باید سه شرط داشته باشد:

  • از ماده مناسب ساخته شده باشد؛
  • اندازه آن محافظت معقولی ایجاد کند؛
  • با جوراب پوشانده شود.

در چند سال اخیر بعضی بازیکنان از ساق‌بندهای بسیار کوچک استفاده کرده‌اند. قانون عدد ثابتی برای رد یا پذیرش آنها ندارد، اما مسئولیت خطر ناشی از انتخاب اندازه نامناسب را متوجه بازیکن می‌داند.

اگر ساق‌بند هنگام بازی بیرون بیاید، بازیکن لازم نیست همان لحظه و وسط جریان مسابقه متوقف شود. او باید آن را هرچه سریع‌تر و حداکثر در نخستین توقف بازی دوباره در جای خود قرار دهد. گل یا لمس توپ پیش از اصلاح تجهیزات نیز معتبر باقی می‌ماند.

تغییر مهم فصل ۲۰۲۶/۲۷؛ زیورآلات همیشه ممنوع نیستند

فردی با پیراهن فوتبالی و گردنبند برای توضیح قانون زیورآلات فوتبال

این بخش مهم‌ترین تغییر قانون چهار در فصل جدید است.

در نسخه‌های قبلی، همه زیورآلات مانند گردنبند، انگشتر، دستبند و گوشواره ممنوع بودند و پوشاندن آنها با چسب نیز پذیرفته نمی‌شد. در قوانین ۲۰۲۶/۲۷، اصطلاح گسترده‌تر «لوازم جانبی» جای این ممنوعیت مطلق را گرفته است.

اکنون یک وسیله جانبی زمانی می‌تواند باقی بماند که:

  • خطرناک نباشد؛
  • به‌شکل ایمن و محکم پوشانده شود.
  • وسیله خطرناک همچنان باید کاملاً برداشته شود و نمی‌توان با چسب‌زدن یا پوشاندن آن، خطر را نادیده گرفت.

تغییر واژه‌ها اتفاقی نیست. IFAB توضیح داده بود که عنوان «زیورآلات» درباره برخی وسایل دقیق نبود و ممنوعیت کامل، دلایل فرهنگی، مذهبی، پزشکی یا شخصی استفاده از بعضی وسایل را در نظر نمی‌گرفت. از فصل ۲۰۲۶/۲۷ تمرکز روی خطر واقعی وسیله قرار گرفته است.

آیا بازیکن می‌تواند روی گوشواره چسب بزند؟

پاسخ به خطرناک‌بودن آن بستگی دارد.

IFAB در مثال رسمی خود می‌گوید اگر داور هنگام مسابقه متوجه گوشواره‌های کوچک شود، بازیکن باید زمین را ترک کند تا گوشواره‌ها برداشته یا به‌شکل ایمن و محکم پوشانده شوند. پس پوشاندن گوشواره غیرخطرناک از فصل ۲۰۲۶/۲۷ می‌تواند پذیرفته شود، اما تصمیم با داور است.

اگر گوشواره، گردنبند یا وسیله دیگری دارای لبه تیز، بخش برجسته یا ساختاری باشد که احتمال گیرکردن و آسیب‌زدن ایجاد کند، چسب راه‌حل قانونی نیست. آن وسیله باید برداشته شود.

در بازرسی پیش از مسابقه نیز ممکن است داور یک گردنبند را خطرناک تشخیص دهد و اجازه حضور با آن را ندهد. اگر همان وسیله خطرناک نباشد، بازیکن می‌تواند با پوشاندن ایمن و محکم آن وارد مسابقه شود.

آیا داشتن حلقه ازدواج یا دستبند مذهبی مجاز شده است؟

قانون نام هیچ وسیله‌ای را به‌طور خودکار در فهرست مجاز قرار نداده است. حلقه، دستبند، گردنبند یا وسیله مذهبی ابتدا از نظر ایمنی بررسی می‌شود.

اینکه یک وسیله برای بازیکن ارزش مذهبی، پزشکی یا شخصی دارد، خطرناک‌بودن آن را از بین نمی‌برد. اگر خطرناک باشد باید برداشته شود؛ اگر خطرناک نباشد، ممکن است با پوشش ایمن و محکم پذیرفته شود.

همچنین نباید اجازه استفاده از یک وسیله مذهبی را با اجازه نمایش شعار مذهبی روی لباس اشتباه گرفت. خود وسیله ممکن است با رعایت شرایط ایمنی مجاز باشد، اما نمایش پیام‌های مذهبی، سیاسی یا شخصی روی لباس همچنان ممنوع است.

رنگ لباس‌ها و پوشش زیر پیراهن

دو تیم باید لباس‌هایی بپوشند که از یکدیگر و از مسئولان مسابقه قابل تشخیص باشند. دروازه‌بان هر تیم نیز باید رنگی متفاوت از بازیکنان دو تیم و مسئولان مسابقه داشته باشد.

اگر پیراهن دو دروازه‌بان یک‌رنگ باشد و هیچ‌کدام لباس جایگزین نداشته باشند، داور اجازه برگزاری مسابقه را می‌دهد. این مورد برخلاف شباهت رنگ لباس بازیکنان دو تیم، الزاماً مانع شروع مسابقه نیست.

برای لباس‌های زیر هم قواعد رنگ وجود دارد:

پیراهن زیر باید یا تک‌رنگ و هم‌رنگ با رنگ اصلی آستین پیراهن باشد، یا طرح و رنگ آستین را دقیقاً تکرار کند.

شورت زیر یا لباس کشی نیز باید هم‌رنگ با رنگ اصلی شورت یا پایین‌ترین بخش آن باشد. بازیکنان یک تیم که شورت زیر می‌پوشند باید از یک رنگ استفاده کنند.

چسب یا هر ماده‌ای که روی جوراب بسته می‌شود نیز باید هم‌رنگ همان قسمتی از جوراب باشد که می‌پوشاند. برای نمونه، بستن چسب سفید روی بخش مشکی جوراب با متن قانون سازگار نیست.

این موارد گاهی پیش از مسابقه اصلاح می‌شوند و ماجرا به کارت زرد نمی‌رسد. داشتن چسب ناهم‌رنگ یا لباس زیر نامناسب به‌تنهایی اخطار خودکار ندارد؛ بازیکن باید تجهیزات را اصلاح کند و در صورت امتناع یا تکرار تخلف، با اقدام انضباطی روبه‌رو می‌شود.

ماسک صورت، پوشش سر و عینک ورزشی

تجهیزات دروازه‌بان فوتبال شامل دستکش، کفش، جوراب و شلوار بلند

تجهیزات محافظتی غیرخطرناک مجازند. قانون به‌طور مشخص از دستکش، پوشش سر، ماسک صورت، محافظ زانو و بازو که از مواد نرم، سبک و دارای لایه محافظ ساخته شده‌اند نام می‌برد.

کلاه دروازه‌بان، عینک ورزشی و شلوار بلند دروازه‌بانی نیز مجاز است.

پوشش سر بازیکنان، به‌جز کلاه دروازه‌بان، باید شرایط زیر را داشته باشد:

  • مشکی یا هم‌رنگ با رنگ اصلی پیراهن باشد؛
  • بازیکنان یک تیم از پوشش هم‌رنگ استفاده کنند؛
  • ظاهر حرفه‌ای تجهیزات را حفظ کند؛
  • به پیراهن متصل نباشد؛
  • برای بازیکن یا دیگران خطر ایجاد نکند؛
  • قسمت برجسته‌ای از سطح آن بیرون نزده باشد.

وجود بند یا سازوکار باز و بسته‌شدن خطرناک در اطراف گردن می‌تواند باعث رد پوشش شود. داور به نام تجاری یا قیمت وسیله توجه نمی‌کند؛ ساختار و ایمنی آن ملاک است.

ساعت هوشمند، هندزفری و جلیقه‌های GPS

بازیکنان، بازیکنان ذخیره، بازیکنان تعویض‌شده و اخراج‌شده اجازه استفاده یا پوشیدن تجهیزات ارتباطی و الکترونیکی را ندارند؛ مگر فناوری‌هایی که به‌عنوان بخشی از سیستم‌های مجاز ثبت عملکرد و ردیابی الکترونیکی یا EPTS استفاده می‌شوند.

به همین دلیل، بازیکن نمی‌تواند هنگام مسابقه ساعت هوشمند، تلفن همراه، هدفون یا وسیله‌ای برای دریافت پیام از نیمکت همراه داشته باشد. جلیقه‌های ردیاب و دستگاه‌های مورد استفاده برای ثبت داده‌های عملکردی فقط در چارچوب مقررات EPTS قابل استفاده‌اند.

در مسابقات رسمی تحت نظارت فیفا، کنفدراسیون‌ها یا فدراسیون‌های ملی، تجهیزات پوشیدنی EPTS باید خطرناک نباشند و الزامات برنامه کیفیت فیفا را رعایت کنند. برگزارکننده نیز در صورت تأمین سامانه، مسئول اطمینان از صحت و قابلیت اعتماد داده‌هایی است که در طول مسابقه به منطقه فنی منتقل می‌شوند.

برای اعضای کادر فنی شرایط متفاوت است. مسئولان تیم می‌توانند برای مسائل مرتبط با سلامت و ایمنی بازیکنان یا اهداف تاکتیکی و مربیگری، از وسایل کوچک و قابل‌حمل مانند تلفن همراه، ساعت هوشمند، تبلت، لپ‌تاپ، میکروفن یا هدفون استفاده کنند.

استفاده از وسیله غیرمجاز یا رفتار نامناسب ناشی از استفاده از تجهیزات ارتباطی، می‌تواند به اخراج مسئول تیم از منطقه فنی منجر شود.

نوشته‌ها، تصاویر و تبلیغات روی لباس

تجهیزات بازیکنان نباید دارای شعار، نوشته یا تصویر سیاسی، مذهبی یا شخصی باشد. بازیکن همچنین اجازه ندارد لباس زیر خود را برای نمایش چنین پیام‌هایی بالا بزند.

نمایش تبلیغ روی لباس زیر نیز ممنوع است؛ تنها نشان شرکت سازنده می‌تواند در محدوده مقررات قرار بگیرد. مجازات این تخلفات معمولاً از سوی برگزارکننده مسابقات، فدراسیون ملی یا فیفا تعیین می‌شود.

مواردی مانند نام و شماره بازیکن، نشان باشگاه، اطلاعات مسابقه، تبلیغات مجاز و شعارهای مورد تأیید برای ترویج فوتبال، احترام و درستکاری معمولاً پذیرفته می‌شوند؛ البته مقررات رقابت می‌تواند درباره اندازه، تعداد و محل قرارگیری آنها محدودیت بیشتری اعمال کند.

قانون در تعریف پیام سیاسی فقط به نام احزاب محدود نمی‌شود. پیام مرتبط با دولت‌ها، سازمان‌های سیاسی، اقدامات سیاسی مشخص، گروه‌های تبعیض‌آمیز یا مطالب تحریک‌آمیز نیز ممکن است غیرمجاز شناخته شود.

داور قرار نیست وسط زمین درباره مشروعیت سیاسی یک پیام بحث طولانی کند. توصیه IFAB این است که اختلاف‌های مربوط به نوشته‌ها و تصاویر پیش از مسابقه یا رقابت حل شوند.

داور با تجهیزات غیرمجاز چه می‌کند؟

مشاهده یک وسیله غیرمجاز همیشه به معنی توقف فوری بازی و دادن کارت زرد نیست.

قانون می‌گوید بازی لازم نیست متوقف شود. داور به بازیکن دستور می‌دهد تجهیزات را اصلاح کند. اگر بازیکن نتواند یا نخواهد همان لحظه مشکل را برطرف کند، باید در توقف بعدی از زمین خارج شود.

بازیکنی که برای اصلاح تجهیزات بیرون رفته است، پیش از بازگشت باید توسط یکی از مسئولان مسابقه بررسی شود. ورود دوباره فقط با اجازه داور ممکن است و این اجازه می‌تواند هنگام جریان داشتن بازی صادر شود.

کارت زرد در چند حالت مطرح می‌شود:

  • بازیکن از اجرای دستور داور خودداری کند؛
  • وسیله ممنوع یا خطرناک را دوباره بپوشد؛
  • پس از خروج برای اصلاح تجهیزات، بدون اجازه وارد زمین شود.
  • نوع شروع مجدد بازی به دخالت بازیکن بستگی دارد.

فرض کنیم بازیکن برای تعویض کفش بیرون رفته، مسئول چهارم کفش او را بررسی کرده، اما بازیکن بدون علامت داور وارد زمین می‌شود. اگر دخالتی در بازی نداشته باشد و داور فقط برای دادن کارت زرد بازی را متوقف کند، شروع مجدد با ضربه آزاد غیرمستقیم از محل توپ انجام می‌شود.

اگر همان بازیکن پس از ورود بدون اجازه توپ را قطع کند یا روی بازی اثر بگذارد، شروع مجدد ضربه آزاد مستقیم از محل دخالت است. اگر دخالت در محوطه جریمه خودی رخ دهد، پنالتی اعلام می‌شود. بازیکن نیز به دلیل ورود بدون اجازه اخطار می‌گیرد.

مثال دیگر

داور در جریان بازی متوجه می‌شود بازیکنی گردنبندی خطرناک زیر پیراهن دارد. بازی لازم نیست همان لحظه متوقف شود. در نخستین توقف، بازیکن باید وسیله را بردارد یا برای اصلاح تجهیزات از زمین خارج شود.

اگر بازیکن گردنبند را بردارد، می‌تواند در زمین بماند. اگر از دستور سرپیچی کند یا بعداً آن را دوباره ببندد، کارت زرد می‌گیرد.

چه تغییراتی در فوتبال پایه مجاز است؟

اصول ایمنی و تجهیزات اجباری در همه سطوح فوتبال اجرا می‌شوند. فدراسیون‌ها نمی‌توانند صرفاً به‌دلیل پایه‌بودن یا آماتوربودن مسابقات، استفاده از تجهیزات خطرناک را آزاد کنند یا ساق‌بند را از فهرست وسایل اجباری کنار بگذارند.

در فوتبال جوانان، پیشکسوتان، افراد دارای معلولیت و فوتبال پایه، فدراسیون ملی، کنفدراسیون یا فیفا می‌تواند الزامات مشخص بازوبند اجباری کاپیتان را تغییر دهد. سایر تغییرات سازمانی مجاز، مانند تعداد بازیکنان یا اندازه توپ، به قوانین مربوط به همان موضوع ارتباط دارند و اصل ایمنی قانون چهار را حذف نمی‌کنند.

مقررات یک مسابقه نیز می‌تواند جزئیات بیشتری درباره رنگ لباس، تبلیغات، شماره بازیکنان، شکل بازوبند و فناوری‌های مجاز تعیین کند، اما این مقررات نباید با اصول ایمنی قوانین بازی فوتبال تعارض داشته باشد.

چند برداشت اشتباه درباره تجهیزات بازیکنان

«از فصل ۲۰۲۶/۲۷ همه زیورآلات آزاد شده‌اند.»

خیر. فقط وسایل غیرخطرناکی که به‌شکل ایمن و محکم پوشانده شوند می‌توانند مجاز باشند. وسیله خطرناک باید برداشته شود.

«هر زیورآلاتی را می‌توان با چسب پوشاند.»

خیر. چسب وسیله خطرناک را قانونی نمی‌کند. ابتدا باید مشخص شود خود وسیله خطرناک است یا نه.

«ساق‌بند کوچک به‌طور قطعی ممنوع است.»

قانون حداقل اندازه عددی تعیین نکرده، اما ساق‌بند باید از ماده مناسب ساخته شده و برای محافظت معقول، اندازه مناسبی داشته باشد.

ساق‌بند بازیکن فوتبال

«اگر کفش مهاجم هنگام گل از پایش خارج شده باشد، گل مردود است.»

خیر. اگر کفش یا ساق‌بند به‌صورت اتفاقی خارج شده باشد، گل معتبر است و بازیکن باید وسیله را حداکثر در نخستین توقف اصلاح کند.

«هر تخلف مربوط به لباس، کارت زرد دارد.»

خیر. معمولاً ابتدا دستور اصلاح داده می‌شود. امتناع، استفاده دوباره از وسیله یا ورود بدون اجازه می‌تواند به کارت زرد منجر شود.

«بازیکن می‌تواند با ساعت هوشمند داده‌های مسابقه را ثبت کند.»

خیر. تجهیزات الکترونیکی شخصی برای بازیکنان مجاز نیستند. فقط سامانه‌های EPTS مورد تأیید می‌توانند در چارچوب مقررات استفاده شوند.

تغییر قانون چهار در فصل ۲۰۲۶/۲۷

تغییر مستقیم این فصل به بخش ایمنی مربوط است.

ممنوعیت مطلق زیورآلات جای خود را به ارزیابی خطر داده است. وسایل جانبی غیرخطرناک در صورت پوشانده‌شدن ایمن و محکم مجازند، اما وسایل خطرناک باید برداشته شوند و پوشاندن آنها با چسب یا لباس کافی نیست.

این تغییر از اول ژوئیه ۲۰۲۶ اجرا شده است. رقابت‌هایی که پیش از این تاریخ آغاز شده‌اند، طبق تصمیم IFAB می‌توانستند تغییرات را زودتر اجرا کنند یا اجرای آن را حداکثر تا آغاز دوره بعدی مسابقات به تعویق بیندازند.

مطلب بعدی این مجموعه به قانون پنج؛ داور اختصاص دارد: اختیارات داور از چه زمانی آغاز می‌شود، آوانتاژ چگونه اجرا می‌شود، چه تصمیم‌هایی با VAR قابل بازبینی است و آیا داور می‌تواند پس از سوت پایان کارت نشان دهد؟

منابع

  • The IFAB – قانون چهار: تجهیزات بازیکنان
  • The IFAB – تغییرات قوانین بازی فوتبال فصل ۲۰۲۶/۲۷
  • The IFAB – سند رسمی تغییرات قوانین ۲۰۲۶/۲۷
  • The IFAB – بخشنامه شماره ۳۲ و زمان اجرای قوانین فصل ۲۰۲۶/۲۷
  • The IFAB – تغییرات عمومی مجاز در مسابقات مختلف
  • FIFA – برنامه کیفیت سیستم‌های عملکرد و ردیابی الکترونیکی EPTS

مسیر مجموعه

مطلب قبلی:

مطلب بعدی: قانون پنج فوتبال چیست؟ اختیارات داور، آوانتاژ، کارت‌ها و تصمیم نهایی

صفحه مادر: 

دسته‌بندی: مشاهده همه مطالب آموزش قوانین فوتبال

نویسنده : امید آهنگر
  • گزارش خطا
  • اشتراک گذاری
  • دیدگاه ها
دیدگاه‌ها
captcha

نیازمندیها