شمپاد چیست و چرا خبرساز شد؟ ماجرای شناور بدون‌سرنشین آمریکایی در تنگه هرمز

به گزارش صبح فوتبالی :

شمپاد چیست و چه کاربردی دارد؟

شمپاد یکی از اصطلاحات حوزه تجهیزات دریایی است که پس از انتشار گزارش‌هایی درباره درگیری‌های تنگه هرمز، بیش از گذشته در رسانه‌های فارسی‌زبان مطرح شده است.

«شمپاد» مخفف شناور مدیریت‌پذیر از راه دور است؛ شناوری بدون‌سرنشین که می‌تواند بدون حضور خدمه در داخل آن، با فرمان اپراتور یا کمک سامانه‌های خودکار در دریا فعالیت کند.

این شناورها بسته به نوع طراحی و تجهیزات خود برای گشت‌زنی، شناسایی، مراقبت از مسیرهای دریایی، جمع‌آوری اطلاعات و برخی مأموریت‌های نظامی یا غیرنظامی استفاده می‌شوند.

برخلاف کشتی‌های معمولی، برای هدایت چنین شناورهایی لزوماً نیازی به حضور ناخدا یا ملوان روی عرشه نیست.

ماجرای شمپاد آمریکایی در تنگه هرمز چه بود؟

روز پنجشنبه ۱۹ شهریور ۱۴۰۵، نیروی دریایی سپاه پاسداران در اطلاعیه‌ای اعلام کرد یک شناور بدون‌سرنشین متعلق به ارتش آمریکا را در ورودی تنگه هرمز هدف قرار داده است.

طبق اعلام سپاه، این شناور از نوع «سیل‌درون» (Saildrone) و دارای شماره بدنه ۵۸۳۸ بوده است.

مقام‌های ایرانی اعلام کردند این شناور در حال انجام مأموریتی بوده که آن را خصمانه توصیف کرده‌اند.

در مقابل، یک مقام آمریکایی در گفت‌وگو با رسانه Military Times این روایت را رد کرد و اعلام کرد تمامی شناورهای سیل‌درون آمریکا موجود و عملیاتی هستند.

در نتیجه، با وجود تأیید انتشار اطلاعیه سپاه، ادعای انهدام شناور آمریکایی به‌طور مستقل تأیید نشده و روایت‌های دو طرف درباره سرنوشت آن متفاوت است.

شناور سیل‌درون چیست؟

سیل‌درون نام یک شرکت آمریکایی سازنده و بهره‌بردار شناورهای بدون‌سرنشین است.

یکی از محصولات شناخته‌شده این شرکت، Saildrone Explorer نام دارد؛ شناوری که با بهره‌گیری از انرژی باد، پنل‌های خورشیدی، حسگرها و تجهیزات ارتباطی، قادر است برای مدت طولانی در دریا فعالیت کند.

نیروی دریایی آمریکا پیش‌تر از این شناورها در منطقه خلیج فارس برای آزمایش سامانه‌های نظارتی و جمع‌آوری اطلاعات دریایی استفاده کرده است.

چنین شناورهایی می‌توانند اطلاعات محیطی را بدون نیاز به حضور مداوم نیروهای انسانی روی عرشه ثبت و منتقل کنند.

تفاوت شمپاد، شهپاد و پهپاد چیست؟

این سه اصطلاح به تجهیزات بدون‌سرنشین اشاره دارند، اما کاربرد آن‌ها یکسان نیست.

پهپاد: پرنده هدایت‌پذیر از راه دور که در آسمان فعالیت می‌کند و ممکن است برای تصویربرداری، شناسایی یا مأموریت‌های دیگر به کار رود.

شهپاد: شناور هدایت‌پذیر از دور که روی سطح آب حرکت می‌کند و می‌تواند از راه دور کنترل شود.

شمپاد: اصطلاحی که در اطلاعیه‌های اخیر برای شناور مدیریت‌پذیر از راه دور استفاده شده است.

تفاوت شمپاد و شهپاد بیشتر به شیوه نام‌گذاری مربوط می‌شود و لزوماً نشان‌دهنده دو فناوری کاملاً متفاوت نیست. برای شناسایی دقیق هر سامانه باید نوع شناور، تجهیزات و شیوه هدایت آن مشخص باشد.

چرا نام شمپاد اهمیت پیدا کرده است؟

افزایش استفاده از شناورهای بدون‌سرنشین، بخشی از تحول فناوری دریایی در جهان است.

این تجهیزات به نیروهای دریایی اجازه می‌دهند برخی مأموریت‌های مراقبتی و شناسایی را بدون حضور مستقیم خدمه در مناطق پرخطر انجام دهند.

اهمیت چنین فناوری‌هایی در تنگه هرمز بیشتر است؛ آبراهی راهبردی که امنیت تردد کشتی‌ها و نفتکش‌ها در آن مستقیماً با تجارت جهانی انرژی ارتباط دارد.

در هفته‌های اخیر نیز گزارش‌های متعددی از حوادث دریایی در این منطقه منتشر شده است. از جمله در ۸ آبان ۱۴۰۵، سازمان عملیات تجارت دریایی بریتانیا از حمله انفجاری به یک نفتکش در نزدیکی تنگه هرمز خبر داد؛ هرچند ارتباطی میان این حادثه و پرونده شمپاد آمریکایی تأیید نشده است.

شمپاد با سمپاد فرق دارد!

نکته‌ای که ممکن است برخی کاربران را دچار اشتباه کند، شباهت نوشتاری «شمپاد» و «سمپاد» است.

سمپاد نام اختصاری سازمان ملی پرورش استعدادهای درخشان و مرتبط با مدارس تیزهوشان است؛ درحالی‌که شمپاد به یک نوع شناور مدیریت‌پذیر از راه دور اشاره دارد.

پس وقتی در اخبار تنگه هرمز از شمپاد صحبت می‌شود، منظور یک وسیله دریایی بدون‌سرنشین است، نه مدارس استعدادهای درخشان.