نوستالژی؛ خلاصه بازی الهلال۱(۲) - استقلال ۱(۳) | فینال جام باشگاههای آسیا ۱۹۹۱ 
نوستالژی؛ خلاصه بازی الهلال۱(۲) - استقلال ۱(۳) | فینال جام باشگاههای آسیا ۱۹۹۱ 
رنکینگ نهایی برترین کشتیگیران آزادکار جهان؛ رحمان عموزاد تنها ایرانی صدرنشین 
مخالفت کریم باقری با درخواست مالی باشگاه پرسپولیس 
نوستالژی؛ خلاصه بازی استقلال - جوبیلو ایواتا | فینال جام باشگاههای آسیا در سال ۱۳۷۸ در ورزشگاه آزادی فینال جام جهانی جای فرصتسوزی نیست؛ مسابقهای که فشار روانی، احتیاط تاکتیکی و عملکرد دروازهبانها حتی بهترین مهاجمان جهان را نیز تحت تأثیر قرار میدهد. بررسی اختصاصی صبح فوتبالی با استفاده از دادههای اوپتا نشان میدهد گل زدن در بزرگترین مسابقه فوتبال، بیش از شوتهای تماشایی به حضور در محوطه جریمه، استفاده از توپهای برگشتی و حفظ آرامش در لحظه نهایی وابسته است.
به گزارش صبح فوتبالی :
اسپانیا و آرژانتین یکشنبه ۲۸ تیر از ساعت ۲۲:۳۰ به وقت ایران در ورزشگاه نیویورک–نیوجرسی برای کسب جام جهانی ۲۰۲۶ مقابل یکدیگر قرار میگیرند. پیش از این مسابقه، دادههای تاریخی فینالها تصویری روشن از دشواری گلزنی در چنین سطحی ارائه میکنند.
در ۲۲ فینال جام جهانی، مجموعاً ۸۳ گل به ثمر رسیده است؛ یعنی بهطور متوسط ۳.۸ گل در هر مسابقه. این عدد در نگاه نخست نشان میدهد فینالهای جام جهانی پرگل هستند، اما بخش قابلتوجهی از این میانگین به مسابقات قدیمیتر مربوط میشود.
در هفت فینال نخست جام جهانی، ۳۴ گل زده شد و میانگین گل هر مسابقه به ۴.۹ رسید. از فینال ۱۹۶۶ تا جام جهانی ۲۰۲۲، در ۱۵ مسابقه ۴۹ گل به ثمر رسیده که میانگین را به ۳.۳ گل در هر فینال کاهش میدهد. هفت فینال نیز در این بازه زمانی به وقتهای اضافه کشیده شدهاند؛ بنابراین بخشی از گلها در زمانی بیش از ۹۰ دقیقه ثبت شدهاند.
اعداد نشان میدهند فینال جام جهانی الزاماً یک مسابقه کمگل نیست، اما برای رسیدن به گل معمولاً باید مدت بیشتری صبر کرد. ترس از اشتباه، اهمیت اولین گل و احتیاط تیمها باعث میشود بسیاری از فینالها تا دقایق پایانی بسته و کنترلشده باقی بمانند.
اوپتا از فینال ۱۹۶۶ به بعد، مجموع ارزش گل مورد انتظار تمام شوتها را ۵۷.۶ محاسبه کرده است. با کنار گذاشتن تنها گلبهخودی این مسابقات، بازیکنان از این موقعیتها ۴۸ گل به ثمر رساندهاند.
این یعنی مهاجمان در مجموع ۹.۶ گل کمتر از میزان مورد انتظار خود ثبت کردهاند؛ آماری که فشار روانی فینال و نقش تعیینکننده دروازهبانها را نشان میدهد.
فینال مسابقهای نیست که مهاجم بتواند به فرصت بعدی امیدوار باشد. یک بازیکن ممکن است تنها یک بار در موقعیت گلزنی قرار بگیرد و همان صحنه سرنوشت جام را مشخص کند. همین فشار، حتی ضربات ظاهراً ساده را دشوارتر میکند.
در این ۱۵ فینال، ۴۹۱ شوت زده شده است؛ بهطور متوسط ۳۲.۷ شوت در هر بازی. ارزش متوسط هر ضربه ۰.۱۲ گل مورد انتظار بوده، اما میانگین واقعی گل به ازای هر شوت فقط ۰.۱۰ است. تفاوت این دو عدد نشان میدهد کیفیت موقعیت بهتنهایی کافی نیست و اجرای ضربه نهایی در فضای فینال اهمیت بیشتری پیدا میکند.
شوت از راه دور ممکن است زیباترین گل مسابقه را بسازد، اما مسیر معمول گلزنی در فینال جام جهانی نیست. از ۴۹ گل ثبتشده در فینالهای ۱۹۶۶ تا ۲۰۲۲، فقط پنج گل از بیرون محوطه جریمه به ثمر رسیده است.
به بیان دیگر، حدود ۹۰ درصد گلها از داخل محوطه ثبت شدهاند. تیمی که فقط از پشت محوطه شوت میزند یا به ارسالهای کمدقت متکی است، معمولاً شانس زیادی برای شکستن دفاع حریف نخواهد داشت.
رسیدن به فضای مرکزی محوطه، ایجاد برتری عددی نزدیک دروازه و حمله به توپ دوم، مهمترین مسیرهای گلزنی هستند. این موضوع برای اسپانیا و آرژانتین نیز اهمیت زیادی دارد؛ دو تیمی که توانایی حفظ توپ دارند، اما در فینال باید مالکیت خود را به ورود واقعی به محوطه تبدیل کنند.
بالاترین ارزش گل مورد انتظار برای یک گل در فینال جام جهانی، به گل دوم لیونل مسی مقابل فرانسه در سال ۲۰۲۲ تعلق دارد.
لائوتارو مارتینز ابتدا به سمت دروازه شوت زد، هوگو لوریس توپ را بهطور کامل مهار نکرد و مسی با حضور در محل مناسب، ضربه برگشتی را وارد دروازه کرد. ارزش گل مورد انتظار این ضربه ۰.۸۶ بود؛ موقعیتی که نشان میدهد دنبال کردن حمله و واکنش سریع به توپ دوم تا چه اندازه اهمیت دارد.
این گل از نظر فنی پیچیدگی یک شوت از فاصله ۳۰ متری را نداشت، اما نمونه کاملی از شم گلزنی بود. مسی حرکت را رها نکرد، فضای احتمالی بازگشت توپ را تشخیص داد و پیش از مدافعان به موقعیت رسید.
در فینال، مهاجم فقط نباید سازنده حرکت باشد؛ باید تصور کند هر ضربه میتواند با دفع ناقص دروازهبان یا برخورد به مدافع، فرصت تازهای ایجاد کند.
کماحتمالترین گلهای فینال جام جهانی از نظر مدل گل مورد انتظار، متعلق به گرسون در فینال ۱۹۷۰ و کیلیان امباپه در فینال ۲۰۱۸ هستند. ارزش هر دو ضربه فقط ۰.۰۳ گل مورد انتظار محاسبه شده است.
هر دو گل از فاصله زیاد و با کیفیتی استثنایی به ثمر رسیدند؛ صحنههایی که نمیتوان آنها را برنامه اصلی یک تیم برای گلزنی دانست. چنین ضرباتی بیشتر به توانایی فردی و اجرای تقریباً بینقص وابستهاند.
امباپه با چهار گل، بیش از هر بازیکن دیگری در فینالهای جام جهانی مردان گل زده است. او یک بار در سال ۲۰۱۸ و سه بار در فینال تاریخی ۲۰۲۲ برابر آرژانتین دروازه حریف را باز کرد.
از فینال ۱۹۶۶ تا ۲۰۲۲، بدون محاسبه ضربات پنالتی پایان مسابقه، هشت پنالتی در جریان بازی به گل تبدیل شده است. مدل اوپتا برای هر پنالتی ارزش ۰.۷۹ گل مورد انتظار در نظر میگیرد.
از نظر آماری، پنالتی یکی از بهترین موقعیتهای ممکن است؛ اما در فینال جام جهانی شرایط عادی وجود ندارد. بازیکن مقابل میلیونها تماشاگر میایستد و میداند یک ضربه میتواند او را به قهرمان یا چهره شکست تبدیل کند.
آرژانتین در سال ۲۰۲۲ نشان داد داشتن بازیکنانی که فشار پنالتی را مدیریت میکنند، تا چه اندازه تعیینکننده است. در مسابقهای مانند فینال ۲۰۲۶ نیز خطاهای کوچک در محوطه جریمه میتوانند تمام برنامه تاکتیکی یک تیم را نابود کنند.
اسپانیا احتمالاً به دنبال کنترل مسابقه از طریق گردش توپ و ایجاد برتری در خط میانی خواهد بود. مشکل زمانی ایجاد میشود که مالکیت به پاسهای عرضی بدون نفوذ تبدیل شود. دادههای تاریخی نشان میدهند شوتزنی از مناطق کمخطر، حتی با تعداد بالا، لزوماً به گل منجر نخواهد شد.
برای اسپانیا، حرکات بدون توپ مهاجمان، ورود بازیکنان کناری به نیمفضاها و رسیدن هافبکها به پشت محوطه ششقدم اهمیت زیادی دارد. این تیم باید توپ را به جایی برساند که یک ضربه با احتمال بالا ایجاد شود، نه اینکه فقط درصد مالکیت خود را افزایش دهد.
آرژانتین نیز بازیکنانی دارد که ارزش توپهای برگشتی و موقعیتهای دوم را بهخوبی میدانند. مسی در فینال ۲۰۲۲ از همین مسیر گل زد و لائوتارو مارتینز نیز با حرکت مداوم در محوطه میتواند مدافعان اسپانیا را تحت فشار قرار دهد.
تحلیل اختصاصی صبح فوتبالی از دادههای اوپتا یک پیام مشخص دارد:
قهرمان جهان احتمالاً تیمی نخواهد بود که زیباترین شوتها را بزند؛ جام به تیمی میرسد که وارد مناطق خطرناک شود، توپ دوم را دنبال کند و در تنها فرصت جدی خود آرامش داشته باشد.
در فینال جام جهانی، گلزنی بیش از آنکه نمایش قدرت باشد، آزمون دقت، جایگیری و کنترل اعصاب است.
