چرا یوگوسلاوی فروپاشید و دخالت نظامی آمریکا و ناتو جنگ‌های خونین بالکان را پایان داد

به گزارش صبح فوتبالی :

یوگوسلاوی که نامش به معنای «سرزمین مردم اسلاو جنوب» است، پس از پایان جنگ جهانی اول در ۱۹۱۸ شکل گرفت و از ادغام جمهوری‌های مختلفی چون اسلوونی، کرواسی و صربستان ایجاد شد. ابتدا پادشاهی بود، اما پس از جنگ جهانی دوم و با رهبری پارتیزان‌ها به جمهوری فدرال سوسیالیستی تبدیل شد و تا زمان مرگ مارشال یوسیپ بروز تیتو در ۱۹۸۰ تحت رهبری او با اقتدار اداره می‌شد.

دلایل فروپاشی یوگوسلاوی:
۱. کشور مصنوعی و متنوع قومی: یوگوسلاوی ترکیبی از قومیت‌ها و مذاهب مختلف بود و تیتو نقش «چسب وحدت» را داشت. پس از مرگ او، شکاف‌ها نمایان شد.
۲. ملی‌گرایی افراطی صربی: اسلوبودان میلوشوویچ با تحریک احساسات قومی، سیاست «صربستان کبیر» را دنبال کرد و باعث تنش با کروات‌ها و مسلمانان بوسنیایی شد.
۳. زوال کمونیسم و مشکلات اقتصادی: سقوط بلوک شرق و بیکاری، تورم و فقر شدید باعث خشم اجتماعی شد و حکومت مرکزی ضعیف شد.
۴. مرزهای درهم‌تنیده قومی و خاطرات خشونت: در مناطق مختلف جمعیت‌ها درهم تنیده بودند و خاطره جنگ جهانی دوم و نسل‌کشی‌ها، ترس از نابودی را تشدید می‌کرد.

خط زمان تجزیه یوگوسلاوی:

• اسلوونی (۱۹۹۱): با ۱۰ روز جنگ، اولین جمهوری مستقل شد.

• مقدونیه (۱۹۹۱): بدون جنگ و مسالمت‌آمیز اعلام استقلال کرد.

• کرواسی (۱۹۹۱-۱۹۹۵): جدایی با مقاومت صرب‌های محلی و جنگ‌های گسترده همراه بود و پس از ۴ سال تثبیت شد.

• بوسنی و هرزگوین (۱۹۹۲-۱۹۹۵): جنگ خونین، کشتار سربرنیتسا، محاصره سارایوو و پاکسازی قومی رخ داد؛ حدود ۱۰۰ هزار کشته و ۲.۵ میلیون آواره داشت.

نقش آمریکا و ناتو در پایان جنگ‌ها:

• عملیات طوفان در کرواسی (۱۹۹۵): با پشتیبانی آمریکا، کرواسی موفق شد جمهوری صرب کراینا را شکست دهد.

• حملات هوایی ناتو در بوسنی (۱۹۹۵): فشار نظامی و تهدید به بمباران صرب‌ها را وادار به مذاکره کرد و توافق دیتون با هدایت آمریکا امضا شد، آتش‌بس برقرار و کشور بوسنی و هرزگوین تشکیل شد.

• جنگ کوزوو (۱۹۹۹): پس از خشونت ارتش یوگوسلاوی علیه آلبانیایی‌ها، آمریکا و ناتو بمباران ۷۸ روزه انجام دادند و زمینه استقلال کوزوو (۲۰۰۸) فراهم شد.

در مجموع، فروپاشی یوگوسلاوی نتیجه ترکیبی از ضعف ساختار فدرالی، ملی‌گرایی افراطی، مشکلات اقتصادی و تاریخی خشونت قومی بود و دخالت نظامی و دیپلماتیک آمریکا و ناتو نقش کلیدی در پایان جنگ‌های خونین و تثبیت مرزهای جدید داشت.